เมื่อพูดถึงอาหารทะเลและน้ำจิ้มซีฟู้ด บอกเลยว่าไม่มีใครไม่ชอบแน่นอน เพราะรสชาติที่จัดจ้าน กลมกล่อม ชวนให้น้ำลายสอตลอดเวลา แต่รู้ไหมว่าอาหารทะเลบางชนิด เช่น กุ้ง ปลาแซลมอน ปลาค็อก ฯลฯ มี “สารปรอท” ที่เปลี่ยนแปลงในปริมาณเล็กน้อย แม้ตอนนี้จะไม่ใช่เรื่องที่น่ากังวล แต่เลี่ยงไว้ก่อนจะดีกว่า โดยเฉพาะหญิงให้นมบุตร หญิงที่เตรียมตัวตั้งครรภ์ และเด็กเล็ก
ทำไมอาหารทะเลถึงมีสารปรอท?
สารปรอทเข้าไปอยู่ในอาหารทะเลบางชนิดผ่านวงจรแรกสุดอย่าง “ไอปรอทที่ระเหย” ทั้งจากธรรมชาติและมลภาวะ เมื่อสารปรอทอยู่ในชั้นบรรยากาศก็จะถูกออกซิไดซ์เป็นรูปแบบ divalent inorganic ซึ่งจะตกกลับมายังพื้นโลกพร้อมกับฝน แบคทีเรียต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ในน้ำจะทำหน้าที่เติมกลุ่มเมทิลให้กับปรอท ส่งผลให้ปรอทดังกล่าวสะสมอยู่ในไขมันสัตว์ และเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อาหารในที่สุด
ทำไม “เมทิล” ถึงอันตราย?
“เมทิล” หรือ methylmercury จะจับกับกำมะถันที่พบได้ในโปรตีน และรบกวนสภาพทางชีววิทยาในร่างกายของมนุษย์ ซึ่งอาจกระตุ้นการแพ้ภูมิตนเองที่เป็นอันตรายได้อีกด้วย หากยังมองภาพไม่ออกว่าสารปรอทร้ายแรงแค่ไหน ไปดู “ความเสียหาย” ที่อาจเกิดขึ้นกันเลย
- สมองพิการ
- ตาบอด
- สูญเสียการได้ยิน
- ปัญหาด้านการเจริญเติบโต
- ปัญหาด้านสติปัญญา
- โรคหัวใจ
- อัมพาต
- กล้ามเนื้อสั่น
- เสียชีวิต
ซึ่งถือเป็นเรื่องที่น่ากลัวมาก ๆ โดยเฉพาะความเสียหายด้านระบบประสาท เช่น สมองพิการ และความเสียหายด้านการเจริญเติบโต เพราะมันจะเกิดขึ้นในตัวอ่อนและเด็ก ดังนั้นประชากรกลุ่มนี้จึงควรระวังการทานอาหารทะเลเป็นพิเศษ
ความน่ากลัวของ methylmercury
ความน่ากลัวของ methylmercury คือ ภาวะพิษของมันจะเกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป และที่ต่างจากภาวะพิษรูปแบบที่เกิดขึ้นเร็วกว่าของสารปรอทคือการล้างพิษ และการอาเจียนออกจะล้มเหลวในการกำจัดโลหะหนักออกจากร่างกาย สิ่งเดียวที่จะหลีกเลี่ยงการเกิดความเสียหายที่ร้ายแรง คือการหลีกเลี่ยงการทานอาหารให้ได้มากที่สุด
เมื่ออ่านมาถึงตรงนี้เชื่อว่าหลายคนคงอดเสียดายอาหารทะเลไม่ได้ และบางคนก็ยังคงเลือกที่จะทานต่อ แม้จะเป็นเรื่องที่อดได้ยาก แต่การพยายามห้ามใจไม่ให้ทานเข้าไปจะให้ผลดีกับร่างกายได้มากกว่า แถมยังช่วยลดความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะภาวะพิษรุนแรงที่ทำให้เป็นอัมพาตและเสียชีวิต หรือถ้าหลีกเลี่ยงไม่ได้จริง ๆ แนะนำให้ทานอาหารทะเลจากแหล่งที่เชื่อถือได้ และไม่อันตรายจนเกินไปจะดีที่สุด แต่จะช่วยได้มากน้อยแค่ไหนอันนี้คงต้องใช้ดวงล้วน ๆ
